Freek's (z)innig zijn

Nu ik weet waar mijn beperkingen liggen, schroom ik niet op jacht te gaan naar mogelijkheden. Want door mogelijkheden te ontdekken, kan vandaag weer eens een zinnig verslag aan het totaal der dingen worden toegevoegd. Niet alleen ik was gisteren aanwezig ook Martien Douw, verslaggever bij de Alkmaarsche Courant, mocht deelgenoot zijn van het verhaal dat Freek de Jongezijn aandachtige toehoorders mocht vertellen. Het is dan ook weer het cursief dat aangeeft dat deze woorden niet van mij afkomstig zijn: letterlijk de tekst die onder de noemer Grote Kerk toneel van eigentijdse kerkdienst de entree naar Freek mogelijk maakt.
MILDE FREEK DE JONGE ZORGT VOOR ‘ZIN OP ZONDAG’.
Door Martien Douw.
Alkmaar- ‘Wie zijn lijden weet vorm te geven, heeft zin aan het leven gegeven.’ Met deze woorden sloot Freek de Jonge een ‘preek’ af, gisteren in de Grote Kerk. Daar had de eerste editie plaats van ‘Zin op Zondag’, een eigentijdse kerkdienst met gastsprekers, debat en muziek.
“Verdieping, verbondenheid en soep na afloop”, zoals presentatrice Leonie Jansen beloofde. Of dat werd waargemaakt” De soep: zeker. Maar de verdieping en de verbondenheid zal ieder op een eigen manier hebben ervaren. De start was in ieder geval hoopgevend. De Jonge is inmiddels ver verwijderd van de moralist en boze clown, waarmee hij zo lang furore maakte. Hij is milder, vol zelfspot en mededogen. Het was geen preek, maar een prachtig rond verhaal, waarin hij op onnavolgbare wijze verleden en heden met elkaar verbond.
Bij vlagen hilarisch, dan weer op de gevoelige snaar. Want het blijft een theaterdier, dat feilloos de zaal weet te bespelen. “Heilig””, grapt hij tussen neus en lippen door. “In onze cultuur is niets meer heilig. Behalve Zwarte Piet,” het verhaal loopt van 1956, toen hij als domineeeszoon dagblad Trouw bezorgde: “Acht kranten op zestien vierkante kilometer.” En van zijn geloof viel door een reeks hilarische gebeurtenissen. Tot aan de huidige tijd, in casu zijn tweede huis in Frankrijk, waar de dood van een buurman en nog meer hilarische gebeurtenissen, hem bijna tot religieuze inkeer brengen.
“Het was in mijn leven het socialisme dat mij vulde”, zegt hij ergens. “Ajax, voetbal, muziek. Nu is er de leegte.”
Een teleurgesteld mens” Nee, want hij vertelt het met een glimlach en de humor maakt het draaglijk. Blijmoedig zingt hij even later samen met de zaal en de muzikanten van De Kift uit Koog aan de Zaan, het legendarische ‘ Er is leven na de dood’.
Bovendien neemt hij deel aan de discussie, waarvoor Bart van Heerikhuizen en de schrijfster Desanne van Brederode zijn uitgenodigd. Een heel scala van onderwerpen passeert de revue. Transcendente hunkering, de gevolgen van secularisatie en de verwording van mysterie-samenleving naar probleem-samenleving.
Dostojevski wordt geciteerd en de drie vertellen hoe ze hun kinderen met of zonder God opvoeden. Een gezellige kout, nergens onaangenaam en goed passend onder de gewelven van de Grote Kerk. Leuk, ‘Zin op Zondag’.
Woorden die voor een belangrijk deel de strekking en de inhoud van dit eerste treffen weergeven. Het heeft dan ook veel weg gehad van een ontmoeting met vele anderen . Het spreekt mij en een dag later nog steeds aan. Zin kan, wat mij betreft, ook staan voor zingeving op iedere dag van de week. Zin in nu eenmaal niet zover verwijderd van zijn. Een Zinnig Zijn op Zondag, door een enigszins innig zijn. En aan dat innige zijn hoefde niemand te twijfelen!