Opleiden Duin & Bosch

Doe mij maar een ‘oudere jongere!’, sprak hij. Doe mij maar een groep oudere jongeren! Mensen tussen de 27 tot 42 jaar die van baan willen veranderen of herintreden. “En dat bevalt uitstekend!”, verzekert leraar R.J. Coulier. “Die mensen zijn ontzettend gemotiveerd en zetten zich voor 100 % in.” “Het werken in een psychiatrisch ziekenhuis is niet eenvoudig”, houdt Coulier zijn leerlingen voor. Hij is bezig met een les ‘Oriëntatie op het vak verpleegkunde’ aan een groepje nieuwe leerlingen. Een beetje onwennig schuift Sonja de Jong aan achter een tafeltje tegenover het grote schoolbord. Nieuwsgierig kijkt ze om haar heen nar haar klasgenoten. Meisjes zijn nog steeds sterk in de meerderheid. Zij telt slechts drie jongen in het gezelschap van twaalf. De meesten lijken, net als zij, een beetje zenuwachtig. Wat gaat er allemaal gebeuren”
Coulier maakt het zijn nieuwelingen die eerste les niet al te moeilijk. Eerst laat hij hen hun verwachtingen op het bord schrijven. Aankleden, spuiten, praten, bedden verschonen en nog veel meer wordt aarzelend maar allengs sneller opgeschreven. Eén voor één gaat Coulier op deze woorden in. “Praten, contact maken is inderdaad belangrijk, maar minstens zo belangrijk is dat je ook afstand kunt nemen en niet alle problemen die je hier ziet tot je eigen problemen maakt.”
Gegriezeld wordt er als Coulier het over spuiten heeft. “Als iemand met woorden niet te bereiken is, kan het nodig zijn een injectie te geven. Om dat te leren, zullen jullie de komende maanden eerst op elkaar gaan oefenen.” “Toch niet in elkaars bil, hè”” rilt een meisje bij voorbaat.
Daarna vertelt Coulier over de opzet en indeling van Duin en Bosch. “Er wonen hier gemiddeld 750 patiënten en er lopen zo’n 900 personeelsleden rond. De helft daarvan is verpleegkundige. Je kunt het ziekenhuis grofweg in drie sectoren verdelen: de kliniek, waar men bij opname terecht komt en niet langer dan drie maanden woont, de vervolgafdeling waar men 1 tot 2 jaar doorbrengt en de woonafdeling waar mensen jarenlang en soms de rest van hun leven verblijven. Jaarlijks komen ongeveer 700 mensen hier terecht. Negentig procent daarvan kan binnen drie maanden weer naar huis. Van de overige 10 % mag de helft na 1 of 2 jaar eveneens terug naar de eigen omgeving. Voor een beginnend verpleegkundige is het vaak het moeilijkst om op een opname-afdeling te werken. Je komt daar met steeds andere mensen en soms felle emoties in aanraking.”
opname-, vervolg- en verblijfsafdelingen. Woonafdelingen. Beschermd dan wel beschut wonen. “De mate van de gedragsproblemen op het moment van opname bepaalt of men aan de open of de gesloten kant van de afdeling komt”, legt Herman Peters uit. “In drie maanden tijd wordt, door middel van observatie en gesprekken, een diagnose gesteld en een begin gemaakt met de behandeling. Voor de meesten is dat afdoende, zij mogen weer naar huis. Voor de rest is verdere behandeling noodzakelijk. Zij verhuizen naar een verbljfsafdeling.
Als een kleine, maar zo te zien een stevige rots in de branding loopt op Westlinge F (verblijf) verpleegkundige Suzanne rond. Ze staat er die dag alleen voor. “Dat is te weinig”, erkent ze.”Er wonen hier 30 mensen en ik kom tijd te kort om elk persoonlijk aandacht te geven. Een deel van hen mag niet alleen naar buiten. Maar de tijd om even met ze te gaan wandelen, ontbreekt vaak.”
En dat wreekt zich! Op woensdag 4 juli 1990 haalt Duin & Bosch opnieuw de krant. In 1997 worden alle zeilen bijgezet om de bezetting op de afdelingen op peil te brengen. Oud medewerkers, gepensioneerden en ook ik proberen de grote gaten in de bezetting te gaan vullen. Het zou voor mij mijn tweede werkzame carrière in de psychiatrie gaan betekenen. Hetgeen ik nog jaren weet te continueren. Een dienstverband als 0-contractant. Ik ook nog een bijdrage vanuit het PGGM tegemoet mag zien.
Morgen komt een ander artikel aan de orde. Personeel overspannen of onderweg. Spanning stijgt onder patiënten Duin en Bosch. Patiënten van Duin en Bosch fulmineren tegen gebrek aan zorg. En ik spreek mijn vrees uit. Mijn vrees dat we aan de vooravond staan een herhaling van zetten. Hetgeen ik al eerder heb opgemerkt. Het moet toch niet veel gekker worden!