… de gevoelens van Het Volk!

Waar Corry Vonk ooit in staat bleek om de gevoelens van het volk te vertolken, is het nu de beurt aan Toneelgroep Het Volk om het verzamelde volk in Theater De Vest in Alkmaar te confronteren met het schrijnende verval van de mens getroffen door Alzheimer. De titel doet denken aan ‘Herfst in Riga’ maar gaat dit keer onder de noemer ‘Herfst in Schoorl’ door den lande. Het is het echtpaar van Beem dat al 40 jaar in de herfst enkele dagen doorbrengt in een klein vakantiehuisje in Schoorl. Vanuit Alkmaar gezien feitelijk om de hoek. Een weergaloos schrijnende voorstelling waarbij door het spel dat men ten tonele voert niet alleen een beroep doet op het ooit verschenen boek van Bernlef getiteld ‘Hersenschimmen’, maar juist door de stemmingswisselingen, verwardheid en het regelmatig af laten weten van het geheugen de achteruitgang van het brein de niet voor te stellen triestheid van het naakte bestaan de zaal tot deelgenoot van dit spel weet te raken. Want raken doet het. En waar de traan op de loer ligt, het kippenvel een rol opeist is daar toch ook weer de lach die de spanning laat ontladen. Tenminste, voor zover het mij betreft. Grandioze taalvondsten, als de ‘Ruftende Jager’, de meedogenloze ‘Groningsetijd’ waarmee de chroniciteit een nieuwe plek krijgt, geven iets weer van de integriteit waarmee dit toneelstuk de planken laat sidderen. Eenzaamheid, het elkaar niet meer verstaan, het in zekere zin tot elkaar veroordeeld zijn en de afhankelijkheid die een steeds grotere rol in dit drama speelt, zorgen ervoor dat zij een volgende lauwerkrans aan hun reeds grote reeks palmares aan het totaal kunnen toevoegen! Althans, dat durf ik als subjectief en ietwat vooringenomen scribent te stellen!

Ik besef terdege dat se rijkdom en de daaraan te koppelen schoonheid van het ‘naakte bestaan’ zich niet altijd laat verloochenen. Neen, eerder denk ik dat wanneer ik de harde en rauwe realiteit naar voren breng, dit afbreuk zou doen aan dit geheel. Want er wordt met zulk een intentie gespeeld, dat het verhaal dat Pauline uit de doeken doet omtrent haar verkrachting en daardoor niet gewenste zwangerschap het inlevingsvermogen van menigeen op proef wordt gesteld. Dat is ook het moment waarop de rol van Wigbolt Kruyver als man wordt ingeruild voor de mens die daar het menszijn in al zijn naaktheid naar voren weet te brengen. Dat deze scene ontroert is een ding, dat het verhaal op zich zo schrijnend wordt gebracht verdient, naar mijn idee, een open boekje. Zoals er wel meer scenes zijn die om een open doekje vragen. Als in de flyer wordt gesteld: ‘De tijd dat ze elkaar definitief zullen moeten loslaten, komt in zicht. Maar hoe doe je dat” Is alles gezegd wat gezegd moet worden” Of is het daarvoor inmiddels te laat”

Herfst in Schoorl werd gemaakt door Bert Bunschoten, Wigbolt Kruyver, Minke Kruyver en Joep Kruyver. Aike Dirkzwager wordt dit keer niet genoemd als regisseur omdat Minke Kruyver deze taak voor haar rekening nam. Waarbij ik ook dit keer weer mijn hoed ga lichten nadat ik dit al eerder heb gedaan voor Bert en Wigbolt na afloop van de voorstelling. Ik daar in een geanimeerd gesprek met Bert geraakte na eerder met Wigbolt de suggestie had gedaan of juist dit stuk, waarbij de ziekte Alzheimer zo’n duidelijke rol in het geheel speelt, zich niet leent voor een blijvende opname. In die zin dat net alleen de Stichting Alzheimer, mar ook het brede voor de buishangende publiek in Nederland hier kennis mee moeten maken. En, niet in de laatste plaats, dat mogelijk het (Geestelijk) Gezondheids Zorg Onderwijs in Nederland onder de noemer Zorg en Welzijn juist deze voorstelling als uitgangspunt van een lessenreeks de aanstormende studenten iets van de problematiek van de getroffene en zijn of haar directe omgeving…

Neen! Ook dat is niet aan mij. Maar om juist dit stuk teloor te zien gaan, dat raakt mij van binnen. Daar heb ik graag nog een avond kippenvel voor over! En dat… dat wilde ik bij deze even kwijt!