Geneugten

WAT EEN GENOT!

Nu is dat met geluk een stukkie anders dan dat er genot voor in de plaats komt, maar ook dit kan een quote van jewelste zijn! Niet dat ik bang ben daardoor potentiële lezers tegen de haren in te gaan strijken, niet omdat ik bang ben tegen ongekende schenen aan te schoppen, laat staan dat ik anderen op een kwalijk gedachtespoor, noch dat ik van onbedoelde schaamteloze ideeën word beticht, maar dan nog…

Tentoonstelling van genotmiddelen: koffie – thee – cacao – tabak.
Producten die vallen onder de categorie genotmiddelen. Koffie is voor grote groepen Nederlanders een genotmiddel, dat voor velen praktisch een eerste levensbehoefte is. “Een bakkie troost”staat voor huiselijkheid en gezelligheid. Echt gezellig is het niet in Harlingen. Waar een mogelijk etablissement zou mogen worden verwacht staat niet veel meer dan de vertrekhal van de rederij Doeksen. Het Chinese restaurant staat verscholen achter het havenhoofd. De haven wordt momenteel nog gebruikt voor de pleziervaart. Deze ligt verscholen achter de dijk. Masten doen vermoeden dat hier een deel van de bruine vloot verscholen ligt. De wind waait rechtstreeks vanaf de Waddenzee en lijkt zich op te maken om het gure herfstkleed aan te trekken. Wij genieten niet alleen van de koffie: Jan maakt zich op om een punt appeltaart met dubbele slagroom soldaat te maken en ik ga me te buiten aan een portie poffertjes. De wijzers van de klok lopen rustig door. Gelijk de tijd zich altijd van niets schijnt aan te trekken. Het kan dan ook niet anders dan dat wij diezelfde tijd aan onze zijde vinden. Wij lopen, wat later, rustig door.

Als het koud wordt gaan we chocomelk schenken, thuis of in een koek-en-zopie op het ijs. Chocolademelk werd vroeger met de hand gemaakt door cacaopoeder op te lossen in warme melk. In Friesland, schaatsland bij uitstek, noemen ze dat ‘poeiermolke.’
“Half elf Blookertijd” en het “Droste-effect” zijn bekende uitdrukkingen geworden. Door de komst van Chocomel, cappucino en espresso zijn veel oude koffie- en cacaoproducten museumstukken geworden. Het is geen enkel probleem om Harlingen achter ons te laten en de weg te vervolgen. Waar de dijk de richting naar het Oosten weet te bepalen is het een vergelijkbare weg die ons door het groene Friese land voert. Als Frentsjer op de borden verschijnt, is het simpelweg rechts afslaan om niet veel later, in de buurt van het Koninklijk Kaatsveld van de P(rofessionele) C(ommissie) links af de gedempte gracht in te slaan. Niets staat ons meer in de weg dan een betaling aan de parkeerautomaat. En zelfs die laat zich met euromuntjes vullen. Laat ze rollen: economisch gezien is het een mogelijkheid om de gemeentelijke kas van Franeker te spekken. Hetgeen wij absoluut niet nalaten! (Al was het alleen maar om een gemeentelijke bon aan ons voorbij te laten gaan).

Ijs en weder dienende. Eise en Eisinga. Wolkammer van beroep. Maar ook iemand die op 15 jarige leeftijd een wiskundig boek van 650 bladzijden op zijn naam weet te schrijven. Iemand die zich in de bibliotheek van de Universiteit van Franeker bezighoudt. Iemand ook die ons zonnestelsel met behulp van een krijtje en een leitje zichtbaar in zijn plafond weet te maken. De omlopen van de diverse planeten heeft berekend. Er zeven jaar over doet (in zijn vrije tijd en onder totaal andere omstandigheden!) van zijn plafond dat ongekende universum aan ongekende mensen in de toekomst zichtbaar te maken en zichtbaar te houden. Met 10.000 handgesmede spijkers zijn raderwerk laat ronden. De zon laat opkomen en de maan onderdompelt. De dierenriem verbeeldt en de dingsdag als ‘geding’ dag nu nog aan ons meegeeft. Saturnus aan de zaterdag weet te koppelen en cancer aan het teken kreeft hangt. Ontberingen weet te doorstaan en ook onder zijn bedstee een ondergeschoven kind van een slaapplaats weet te voorzien. En wij niet veel meer weten te doen dan ons te vergapen. 230 jaar geleden. Een heelal wat nog steeds uitdijt en de arde rondslingert met een snelheid van 30 kilometer per seconde. En gelijktijdig de wetenschap van de snelheid van het licht (300.000 km/sec) Dan te bedenken dat er in het heelal andere sterren zijn die miljoenen lichtjaren van ons verwijderd zijn, laat Utopia zijn voor wat het is: een ideale denkbeeldige plaats waar het goed toeven is. Wij echter vertoefden in de reële tijd en in een realistische omstandigheid.

Na Franeker was het een korte rit om in Leeuwarden te eindigen. Het Frysk museum stond nog op ons lijstje. Het verzetsmuseum bovenin, indrukwekkend, Grutte Pier en een verhaal van Mata Hari, Hindelooper schilderwerk, Friese kappen, schilderijen in diverse varianten, een enkele bezoeker en nog wat meer personeel ronden de tijd af. Want 5 uur is 17.00 uur en dan is het ook in het museum ‘De Grutterswinkel’ tijd om te sluiten. Gepast of niet maar het ‘huuske’ wil ik je niet onthouden. Waar Boomsma zijn Beerenburger weet te verkopen kan het haast niet anders dan Breero nogmaals te citeren: zij dronken een glas cola, aten Chinees en na vandaag bleef niets van wat ooit was!