Ruigoord / Homo Ludens

Ruigoord raakt ingeburgerd! ‘Even een jointje,,,”!’ Waarmee enigszins kan worden aangegeven wat een inburgeringscursus in Ruigoord kan behelzen. Niet dat ik mij daar een opinie over vorm, maar het geeft iets weer. Kunstenaars onder en met elkaar die elkaar de aankomende pinksterdagen trakteren op het veertigjarig bestaan van Ruigoord.

Het dorpje Ruigoord dat moest wijken voor de havenplannen van Joop den Uyl ligt in de Houtrakpolder. Nu geheel omsingeld door havenactiviteiten. In de elfde eeuw het al bewoond en het was enige tijd een eiland. Eind 1972 werd het dorp gekraakt door kunstenaars om verdere sloop te voorkomen. Op 24 juli 1973 wisten de krakers en kunstenaars de bulldozers te keren.
De plannen voor oliehavens werden in de ijskast gezet vanwege de oliecrisis. In 1991 dreigde het dorp weer te worden weggevaagd voor industrie. Tot aan het Europese hof werd geprocedeerd. Actievoerders van Groenfront bouwden boomhutten om ontruiming te voorkomen. In 2000 werd de grens van Ruigoord ruimer gesteld en bleef, wat er nog resteerde van het dorp, behouden.

Het was een enclave van mensen die ‘uitburgerden’ en zichzelf een beetje buiten de matschappij plaatsten. Een kunstenaarskolonie in een gekraakt dorp. Maar het dorpje Ruigoord zou in 1973 helemaal niet worden gekraakt. Gerben Helling en Hans Plomp die de bulldozers wisten te keren, blikken terug nu deze zomer veertig jaar Ruigoord wordt gevierd. “De pastoor gaf ons de sleutel van de kerk en de pastorie. Hij baalde er van dat hij naar een tehuis voor oude pastoors moest en zijn huishoudster naar een oude dameshuis. Wij hielden een actie om de aandacht van de media te vestigen op wat hier gebeurde. Een goed, mooi dorp dat illegaal werd gesloopt voor de havenhonger van Amsterdam”, zegt Gerben. Hans: “Mensen werden uitgekocht en het dorp vernietigd. We wilden dat de mensen daar eens bij stil gingen staan. Het was heel speels bedoeld allemaal”

Speels was het, speels is het en wat mij betreft zal het altijd wel speel blijven. Herman Brood trouwde er ooit met Nina Hagen en trof in Simon Vinkenoog een niet beedigd, onbenoemd ambtenaar. De film Cha Cha is hier de weerslag van. En met die beelden voor ogen, bevonden wij ons vanmiddag i n diezelfde ruimte, op die helse grond. Waar mensen de trommen roerden. Als voorproefje op het festival dat morgen en overmorgen juist daar gaat plaatsvinden. De tongen spreken er reeds vurig van…