Smart lap in delen ach t

Maandag, 18 juli 2016.
Is elk droevig lied een smartlap” Dat is een van de moeilijkste vragen. Ik (Hermine Heijermans) zal mijn best doen er antwoord op te geven. Het is daarom zo moeilijk, omdat je grote kans hebt dat we het er niet over eens worden. Wat de een een smartlap noemt, zal de ander een droef lied met kunstzinnige achtergrond noemen. Een afkeuring van ons droevige lievelingslied kwetst ons in onze gevoelens, wij menen te weten wat mooi of niet mooi is. Zo werd ik kwaad toen een jongere van deze generatie over de liedjes van Speenhoff sprak en zei dat het smartlappen waren. Juist niet. Speenhoff was zeer geengageerd en gaf vooral aan door de wijze waarop hij zijn liedjes bracht, dat hij een zeer reele kijk op de werkelijkheid had. Hij had een spitsvondige manier van zing-zeggen, had buitendien een gezicht dat doordrongen scheen van ironie en moed; sentimentaliteit was er bij hem niet bij. Zelfs zijn liedje, waarin een moeder een brief schrijft aan haar jongen in de ‘nor’ zong hij met verborgen bitterheid om maatschappelijke toestanden, je hoorde dat uit zijn zingen, het hoorde bij zijn persoonlijkheid. En daar rijst nu weer de moeilijkste vraag, wat is dan een smartlap. Tegenwoordig loopt de bajes leeg en wordt er gesproken om vluchtelingen daarin te gaan behuizen. Dat zou het nuttige met het minder aangename kunnen verenigen, ware het niet dat cellen bedoeld waren om mensen achter deuren dan wel tralies vast te houden. Een aantal keren luchten per dag schijnt voldoende te zijn geweest. Rechters geven geregeld de voorkeur aan een taakstraf dan achter de tralies te zitten wachten tot er een bepaald deel van de straf is uitgezeten. Bij goed gedrag dient immers een voorlopige invrijheidstelling het uitgangspunt te zijn. Daardoor verliest dit fenomeen sinds het Kerstfeest van Andre meer en meer zijn invloed. En dat je heel alleen Kerstfeest zit te vieren heeft meer te maken met het achteruit hollen van de zorg in de verpleeghuizen… maar dat is van een geheel ander chapiter.