verleden

Sisters Morphine. Brother hart. Drie harten kloppen. De flush en de push en het moment dat zich aandient. Zich voordoet. En papier wat zomaar in duigen valt. Wie ben jij” Wie zijn wij” En wat doen zij” Hier”Want al die koppen zijn zoveel ouder. Zoveel wijzer. Zoveel kaler. Zoveel grijzer. Opvallend ook al die mensen die er niet zijn. Het lijkt het leven wel. Als een incomplete postzegelverzameling. Het juist dan weer te hebben over de dingen die ontbreken. Alsof de rest er niet toe doet. Maar daar hebben wij geen last van. Brother pill and sisters pills.

 
Dat was ooit van toepassing op dat andere gesticht. Dat in de duinen rust. Vandaag was ik in dat oude katholieke bolwerk. St. Willibrordus. Tegenwoordig GGZ NHN. Geestelijke Gezondheids Zorg Noord Holland Noord. In een bepaalde mate gespecialiseerd. In forensische psychiatrie. Van buiten zichtbaar en van binnen een mogelijke veronderstelling. Gesloten afdelingen. Deuren van de diverse kamers op slot. Personeel in het bezit van de sleutels en de kommalfoon als standaard. Probeer daar maar eens een vertrouwensband op te bouwen. Ik geef het je te doen. Want de reden dat mensen daar verblijven, liegen er niet om. TBS zal meer regel dan uitzondering zijn. Medicijnen kunnen een deel van het ziekzijn beïnvloeden. De vraag zal altijd zijn welk deel dit betreft. Het deel waar zich de wanhoop voordoet” Het deel dat zich kenmerkt door de dreiging van de stemmen” Het deel dat constant de werkelijkheid vertekent”
De achterdocht die zich in de loop der tijd ontwikkelt heeft” De zwarte gaten die zich niet meer laten vullen” De pathologische uitgelatenheid die constant geremd dient te worden” Meervoudige persoonlijkheden die iedere keer garant staan voor een andere aanpak”  De onverklaarbare ’triggers”‘ Het oninvoelbare” Het ongerijmde”
 

Ik was daar en liep wat rond. Zag Cornelius, Aloysius, Glorieux. Willibrord dat zich open stelde voor de Kunstzesdaagse van Heiloo. Zag Willem in zijn kastjes hangen. Althans, het werk van Willem zijn handen. En zag een ongerijmd uitzicht. Nam dar weer de tijd voor om de zaken uit het verband te halen. Mijn zoeken naar het ongerijmde. Toch voor een belangrijk deel in het gedachtegoed van dat voormalige gesticht. Waar ooit Broeders de simpelen van geest verzorgden. Niet zomaar Broeders. Leden van de Congregatie van Broeders van Goede Werken. Stefanus Glorieux die voorvechter was van de congregatie van de Broeders van Onze lieve Vrouwe van Lourdes. En Junianus Traag die de stichting van St. Willibrordus wist te bewaarheden. Tot op heden. Want ook de toekomst van dit gebouw staat ter discussie. Niet in de eerste plaats door de vermaatschappelijking van de psychiatrisch gestoorde medemens. In Heerhugowaard verscheen een totaal nieuw gebouw. Waar eerder Reigersdaal uit de weilanden herrees, is nu het hoofdgebouw van GGZ NHN te vinden. Een plek waar zich, op niet te lange termijn, ook het Medisch Centrum Heerhugowaard de vlakte weet te vullen. Simpelweg een kwestie van een zeer actief gemeentebestuur. Waar het stuwen in de vaart der volkeren nog zeggingskracht heeft. Terwijl Alkmaar zich verheugt op de kaasmarkt. Op Kaeskoppenstad.
 

Meer teruggaat in de tijd. Met alles wat daar weer aan kan worden vastgeplakt. Verleden veelal. Zo ook bij Anema, waar ik dat andere deel van de middag doorbracht. Op het terrein gebivakkeerd en me constant liep te verbazen. Omtrent de wijze waarop motoren ter ruste worden gelegd. De manier waarop assen in stellages rusten op elkaar. Een kerkhof maar dan in een totaal ander vorm. Met vergelijkbare dimensies. Kunstwerken die gestapeld wachten op…
 

de koper. Van welk werelddeel dan ook. Van welke origine dan ook. Met welke reden dan ook. Want Anema haalt niet alleen uit elkaar, maar verscheept ook nog eens. Laat in het midden naar welk werelddeel de onder delen zullen gaan. Ongetwijfeld ook naar mensen van bepaalde origine. In wereldsteden mogelijk. Maar zelf verbeeld ik me dat een groot deel naar Afrika zal gaan. Omdat daar nog heel veel oorspronkelijk materiaal rijdt. Het de mensen daar lukt om met touwtjes die vrachtwagens rijdend te houden. Mensen daar nog over gouden handjes beschikken. Veelal gedwongen door de omstandigheden.
 

En daar begon ik vanmiddag mee. Op mijn tripje naar Heiloo. In de psychiatrie. Althans in het voormalige gekkenhuis. Dan niet zozeer op een afdeling, maar in het hoofdgebouw. Waar ooit bestuurders als Hans de Bont de Directie vertegenwoordigde. Waar mogelijk sigaren werden gerookt in de voormalige bestuurskamer. Vergaderingen blauw stonden van de rook. Want roken was toen nog niet zo zwaar aangezet als momenteel. Verloren tijd. Als in de kapel. Waar ik het volgende op heb gevonden:

… waar ooit Gregoriaanse klanken klonken

nu de stemmen verstommen

waar toen Latijn nog hoogtij vierde

is het nu de stilte die hier heerst.

Of die tekst van Dostojewski:

tegenover de zonde staat niet

de deugd, maar het geloof