Pap, lesgeven… hoe doe je dat"!

Als je het me zo vraagt, zou ik zeggen: ‘geen flauw idee…’ Maar als ik dan een stuk lees onder de titel logboek; leerjaar 2, dan is het veelbetekenend dat ook de inhoud in dit logboek naar voren wordt gebracht. Eigenlijk kot hier het onderscheid ‘somatische verpleegkunde’ en psychiatrische verpleegkunde nog eens verfijnd aan de orde. De noemer ‘Verpleegkunde’ doet geen recht aan dit onderscheid. Verpleegkunde betrekking hebben op het lichaam en verpleegkunde betrekking hebbend op de geest geeft richting en, in bepaalde zin, duidelijkheid. Hoewel die duidelijkheid ten aanzien van de geest, nog wel eens wat vraagtekens opriep.
Neem nu bijvoorbeeld de eerste week van het tweede leerjaar onder de loep. Het onderwerp is CRISISINTERVENTIE. Maar om te onderkennen wanneer je in en crisis belandt, moet je eerst weten wat een crisis is. Crisis komt voor wanneer je stress ervaart die je niet meer kunt verminderen door de gewone afweermechanismen in te schakelen. Er ontstaat dan onrust, verwarring, pijn en paniek, waardoor een persoon als het ware uitgeschakeld wordt om te kunnen overleven.
De verpleegkundige interventies die je hierin kunt geven zijn complex. Door er steeds te zijn en jezelf open te stellen voor de persoon die in die crisissituatie verkeert, jezelf te blijven en duidelijk te zijn hoe jij de situatie ziet, kun je een goede interventie geven.
In theorie. Maar dan komt de vertaalslag om de hoek kijken. Dan kan het handig zijn dat dit een opdracht wordt voor een stagiaire. Gert Jan Lute in dit geval. Die zich geheel van zijn taak wist te kwijten. Gert Jan in de rol van gastdocent. Hij had, niet alleen ten behoeve van zijn opleiding, maar ook vanwege zijn toekomstige rol als docent aan de opleiding van Duin & Bosch, diverse rollenspellen gemaakt met de daarbij behorende observatie-criteria. Na een stroeve start, kwam er toch een goed rollenspel uit, met daarna een pittige discussie.
Mijn leerervaring van deze week is, dat vertrouwen opbouwen, veiligheid bieden, jezelf zijn en blijven, toch de sterkste punten zijn die als crisisinterventie van groot belang zijn om professioneel iemand te kunnen helpen.
Crisis. Interventies. Vertrouwen, professioneel. Veiligheid. Jezelf zijn en ook blijven… waar heb ik deze woorden eerder gehoord”! Niet uit het gesloten bastion dat als Catshuis momenteel buiten de belangstelling staat. Niet door economen die het erover hebben dat de crisis die rondwaart zich hooguit tussen de oren ven het gepeupel bevindt. Maar…
er staat ook iets anders. Dat valt tussen de regels door te lezen. Theorie en praktijk. Iets wat doet denken aan de realiteit, maar zich afspeelt in een gefingeerde situatie. Dat een beroep doet op het voorstellingsvermogen van de betrokkenen. Een rollenspel. Iets wat niet altijd met voldoende animo werd verricht. Want stel dat de rol de schijn van de werkelijkheid zou krijgen. Welk excuus zou dan nog van toepassing kunnen zijn”! Hoe zwaar zou het door de mand vallen kunnen wegen” Op welke manier zouden anderen dan kunnen gaan reageren” Je uitlachen”!je uitkafferen”! Of stomweg gaan negeren”! Crisis. Interventies. Welke grote geesten houden zich hier nog meer mee bezig”

In de psychiatrisch verpleegkundige beroepspraktijk was dit aan de orde van de dag. Waren de ingrepen vaak ook navenant. Van een separaat gesprek tot een separatie. Onder de noemer van een time-out. Een verwijdering. Een mogelijkheid om even tot jezelf te komen. Inzicht bij jezelf te gaan zoeken. En dit vaak niet ontdekken. Omdat het vaak veel ingewikkelder was dan je in eerste instantie kon bevroeden. Inzicht. Door doorzicht verandert het uitzicht. Of, anders gezegd, inzicht verandert het uitzicht. Ik hoop de aankomende dagen hier nog wat verder over uit te gaan wijden. Maar of mij dit ook gegeven is…”!