Ans Wortel & nieuw Kranenburgh

En zo kachelen we letterlijk op eind mei af. Waar de Staat de Nederlanden weer een voordeel uit zal weten te halen. Tenslotte kent de energieheffing van de afgelopen maanden niet een substantiele verhoging, maar laat het weer zich van zijn meest elementaire kant zien. Schraal, guur en nog steeds met mijn wanten aan, maak ik me enigszins op om straks de Siberische zomer te gaan ervaren. De Goelag archipel kent straks geen geheimen meer voor mij. Hetgeen onverlet laat dat het mij geenszins Siberisch koud laat. Maar dat is dit keer van een totaal andere orde. Overgaan tot de orde van de dag, brengt mij dit keer in Bergen. In Nieuw Kranenburgh. Ooit de residentie van Ans Wortel. Niet dat daar momenteel werk van haar te bewonderen valt, maar het boek Ans Wortel vertelt het een en ander over haar. Een tegendraadse kunstenaar, een eigengereid type waar Bergen wel vaker mee te maken heeft gehad. Neem Lucebert, een Adriaan van Dis, om maar wat dwarsstraten naar voren te brengen. Aan de ene kant was er sprake van enig conformisme, aan de andere kant de ruimte die genomen werd om dat uit te dragen wat gebaseerd was op bezieling. Want bezieling kan een drijfveer voor de kunstenaar zijn. In dat licht gezien, kan het haast niet anders dan dat straks in dat nog te openen Nieuw Kranenburgh onder de regie van Kees Wieringa, in het verleden in beeld als Directeur van het ten hemel schreiende echec wat de naam Yxie had moeten heten, een totaal nieuw en ander concept de deuren zal gaan openen. Mogelijk dat juist daar de lichten komen te staan op Lucebert en Ans Wortel. Was het alleen maar vanuit een oogpunt van kiesheid.

 

Ans stelt dat kunst begrijpbaar moet zijn. Kunst is de weg herkenbaar maken waarin we groeien. Grote kunst geeft leiding aan die weg. Ik maak graag herkenbare kunst. Ik moet weten wat ik maak, de dingen kunnen me niet duidelijk genoeg zijn. Er zijn al raadsels genoeg in het leven. ‘Ik vind belasting onrechtvaardig, het is een nette manier van jatten: als je je rot werkt om te sparen voor iets moois of om wat te kunnen experimenteren, komt er zo’n grauw briefje en dan ben je alles weer kwijt. En er kan nog geen bedankje af, een bloemetje ofzo of een flesje wijn. En ik ga ook niks voor artotheken maken. Kijk wegenbelasting is nuttig, maar de gemeente jat geld bij de mensen weg voor kunstaankopen en dan verhuurt ze diezelfde kunst voor een paar tientjes.

 

Ans Wortel. Niet zomaar iemand. Een begenadigd iemand. Iemand die deed wat ze doen moest. Waarbij de vraag om zij wel die dingen moest doen, van een andere orde is. Zij deed wat zij deed. En dat is niet eenieder gegeven!