Barmhartig
Als je over de dingen na gaat denken loop JU de kans dat JU in die gedachten blijft hangen.
Om de kop leeg te maken is het van belang de zinnen enigszins te gaan verzetten.
En een verzetje op zijn of haar tijd draagt er zorg voor dat andere variabelen zich van JUW gedachten
meester weten te maken. Zoals ooit de meester in staat was de werken van barmhartigheid overduidelijk
en in een bijzonder perspectief aan de panelen toe te vertrouwen. In zijn handen werd een tijdsbeeld
toevertrouwd en hebben wij nu een idee hoe de mens in die tijd voor zorgen wist te zorgen.
Een andere meester die zich waagt een beeld te schetsen van zo’n 56 jaar geleden, is Ben Sombogart.
De Storm. Of de Stormramp.
Of de Ramp. Niet alleen indrukwekkend wordt een beeld geschetst van wat zich in de nacht van 31
januari naar 1 februari voltrok in het laaggebied van Zeeland, Noord-Brabant, delen van Zuid-Holland,
maar ook wat zich voordeed op de Waddeneilanden.
Toch weet Sombogart de werkelijkheid overtuigend neer te zetten. In het gehucht Tielrode nabij
Sint-Niklaas (Belgi”) heeft de productie een complete polder onder laten lopen. Een set aan de waterkant
staat blank, en je ziet nog net in de verte een puntdak boven de golven uitsteken.
En dat beeld wat terugkomt in de film beklijft. Gelijk een foto uit het boek De Ramp in de film terugkomt:
aangespoeld wrakhout waar een hobbelpaard op wielen bovenuit steekt.
Een beeld van een verdronken Zeeuwse boerin, de gouden oorhangers in. Het genre is drama en er wordt
ook een drama naar voren gebracht. Een verhaallijn die iets van de toenmalige mentaliteit in beeld brengt.
Toenmalig”! Een beeld wat ook de huidige tijd typeert. De schande die zich voordoet omtrent het ongehuwd
moeder zijn. De dorpelingen die hun Barbertje hebben gevonden en daar, met duidelijke vingers wijzend,
al hun eigen zonden en tekorten in kwijt kunnen raken. Alsof de pek en de teer zich door hun ongehoorde
hardhartigheid slechts op één persoon richt: een herhaling van een aantal jaren daarvoor ontstaan volksgericht.
Toen op de zogenaamde moffenmeiden gericht en nu dan gericht op haar die tegen alle regels in verliefd
werd en deze verliefdheid moest bekopen met… maar dat verhaalt de film wel.
Om de kop leeg te maken is het van belang de zinnen enigszins te gaan verzetten.
En een verzetje op zijn of haar tijd draagt er zorg voor dat andere variabelen zich van JUW gedachten
meester weten te maken. Zoals ooit de meester in staat was de werken van barmhartigheid overduidelijk
en in een bijzonder perspectief aan de panelen toe te vertrouwen. In zijn handen werd een tijdsbeeld
toevertrouwd en hebben wij nu een idee hoe de mens in die tijd voor zorgen wist te zorgen.
Een andere meester die zich waagt een beeld te schetsen van zo’n 56 jaar geleden, is Ben Sombogart.
De Storm. Of de Stormramp.
Of de Ramp. Niet alleen indrukwekkend wordt een beeld geschetst van wat zich in de nacht van 31
januari naar 1 februari voltrok in het laaggebied van Zeeland, Noord-Brabant, delen van Zuid-Holland,
maar ook wat zich voordeed op de Waddeneilanden.
Toch weet Sombogart de werkelijkheid overtuigend neer te zetten. In het gehucht Tielrode nabij
Sint-Niklaas (Belgi”) heeft de productie een complete polder onder laten lopen. Een set aan de waterkant
staat blank, en je ziet nog net in de verte een puntdak boven de golven uitsteken.
En dat beeld wat terugkomt in de film beklijft. Gelijk een foto uit het boek De Ramp in de film terugkomt:
aangespoeld wrakhout waar een hobbelpaard op wielen bovenuit steekt.
Een beeld van een verdronken Zeeuwse boerin, de gouden oorhangers in. Het genre is drama en er wordt
ook een drama naar voren gebracht. Een verhaallijn die iets van de toenmalige mentaliteit in beeld brengt.
Toenmalig”! Een beeld wat ook de huidige tijd typeert. De schande die zich voordoet omtrent het ongehuwd
moeder zijn. De dorpelingen die hun Barbertje hebben gevonden en daar, met duidelijke vingers wijzend,
al hun eigen zonden en tekorten in kwijt kunnen raken. Alsof de pek en de teer zich door hun ongehoorde
hardhartigheid slechts op één persoon richt: een herhaling van een aantal jaren daarvoor ontstaan volksgericht.
Toen op de zogenaamde moffenmeiden gericht en nu dan gericht op haar die tegen alle regels in verliefd
werd en deze verliefdheid moest bekopen met… maar dat verhaalt de film wel.
Niet alleen het dorp waar ze woont kotst haar uit, ook haar eigen vader wil niets van zijn bastaardkleinzoon
weten. Als het water komt maakt Onze Lieve Heer echter geen onderscheid tussen zondaars en heiligen.
Maar ook dat wordt afgedaan met de woorden: ‘Het is Gods wil!’
weten. Als het water komt maakt Onze Lieve Heer echter geen onderscheid tussen zondaars en heiligen.
Maar ook dat wordt afgedaan met de woorden: ‘Het is Gods wil!’
En ook dan komen de werken van barmhartigheid om de hoek kijken.
Mensen, op een kluitje in een hotel wat op een verhoging is gelegen.
Een glijbaan die eenzaam in het water staat.
En de hoteleigenaar die niet veel beter weet te doen dan iedere consumptie,
iedere boterham of ieder stuk beddengoed wat uit de kast tevoorschijn wordt gehaald, te noteren.
Alsof hij de grondlegger is van het bekende ‘ons bent zuunig’ gevoel.
Een burgemeester die herkenbaar aan zijn ambtsketting dicteert dat met ingang van een zeker moment
het voedsel op rantsoen wordt gesteld. En de wijzen waarop mensen met rampspoed weten om te gaan.
In beeld. In een zeker beeld wat recht doet aan het beeld wat ik nog steeds aan die tijd weet te koppelen.
Dat tijdbeeld. Waar ik al diverse malen over heb gesproken: het zwart/witte.
En het feit dat berichten via de radiodistributie over het land werden uitgespreid.
Uitgeworpen als het ware. De inzamelingen.
De foto’s in het boek ‘De Ramp’.
Mensen, op een kluitje in een hotel wat op een verhoging is gelegen.
Een glijbaan die eenzaam in het water staat.
En de hoteleigenaar die niet veel beter weet te doen dan iedere consumptie,
iedere boterham of ieder stuk beddengoed wat uit de kast tevoorschijn wordt gehaald, te noteren.
Alsof hij de grondlegger is van het bekende ‘ons bent zuunig’ gevoel.
Een burgemeester die herkenbaar aan zijn ambtsketting dicteert dat met ingang van een zeker moment
het voedsel op rantsoen wordt gesteld. En de wijzen waarop mensen met rampspoed weten om te gaan.
In beeld. In een zeker beeld wat recht doet aan het beeld wat ik nog steeds aan die tijd weet te koppelen.
Dat tijdbeeld. Waar ik al diverse malen over heb gesproken: het zwart/witte.
En het feit dat berichten via de radiodistributie over het land werden uitgespreid.
Uitgeworpen als het ware. De inzamelingen.
De foto’s in het boek ‘De Ramp’.
De beelden die nu in deze bijdrage naar voren komen zijn de werken van de Meester van Alkmaar.
De zeven werken van barmhartigheid te weten:
1. Het spijzen van de hongerigen.
2. Het laven van de dorstigen.
3. Het kleden van de naakten.
4. Het begraven van de doden.
5. Het herbergen van de reizigers.
6. Het bezoeken van de zieken.
7. Het vertroosten van de gevangenen.
Maar wat het zo bijzonder maakt: een eigentijdse interpretatie van deze werken kan de kijker
op een dwaalspoor brengen…
LICHT
De zeven werken van barmhartigheid te weten:
1. Het spijzen van de hongerigen.
2. Het laven van de dorstigen.
3. Het kleden van de naakten.
4. Het begraven van de doden.
5. Het herbergen van de reizigers.
6. Het bezoeken van de zieken.
7. Het vertroosten van de gevangenen.
Maar wat het zo bijzonder maakt: een eigentijdse interpretatie van deze werken kan de kijker
op een dwaalspoor brengen…
LICHT
Dicht maar door
lichter wordt het buiten
dicht het licht
dichter dicht het licht
van buiten.
Morgen hoop ik licht in de mogelijke duisternis te brengen en zal ik aangeven waar mijn keuze op gevallen is…
Laatste 15 Reacties