Opdracht

WERKSTUK GROEP 9601 A.
Inleiding
De (huidige en toekomstige) ontwikkelingen binnen de Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ) in het kader van de zorgvernieuwing vertonen de neiging naar een vorm van ’transmuralisering’. De inbedding van een T.I.Z., het R.I.B.W., de D.A.C.’s en de verschillende P.I.T.-projecten onder de vlag van een R.I.G.G. de (mogelijk) ultieme afstemming van de G G Z. Om jullie nu in de gelegenheid te stellen in te spelen op deze ontwikkelingen is het volgende de bedoeling:

– HET MAKEN VAN EEN PROFESSIONEEL TE VERANTWOORDEN WERKSTUK. –

– HOE GA JE DIT GEGEVEN AANPAKKEN” –
Een werkstuk schrijven en dit ook kunnen verantwoorden is, op zich, geen zware opgave mits … je een aantal aanwijzingen krijgt. Grofweg zou je dit in een drietal fasen kunnen onder”verdelen nl. de start-, de werk- en de afrondingsfase.
De startfase
– Kies een onderwerp dat jullie interesseert
– Formuleer een doelstelling t.a.v. jullie doelgroep
– Formuleer een probleemstelling
– Bepaal welke literatuur beschikbaar en relevant is
– Bepaal hoe gegevens uit de praktijk verzameld en beschreven zullen worden
– Maak een raamwerk
– Stel een werkplan op

Lijkt mij helder en duidelijk. Nu weet ik wel dat duidelijkheid niet altijd mijn grote streven was en ik ook weleens verzoop in mijn eigen onduidelijkheid, maar als ik dan weer een boekwerkje dat Dollen, Lijders en Cli”nten getiteld is, ontkom ik er haast niet aan om daar een blik in te werpen.
Het is een Bijschriftenboekje voor de Zorgzaal van het Dolhuys. Behelst zo’n beetje 700 jaar krankzinnigenzorg in Nederland. De zorg
Hoe ging Nederland door de eeuwen heen om met zijn zotten, dollen, razenden, lijders of, zoals het tegenwoordig heet , cli”nten dan wel zorgvragers”
Het is een geschiedenis van leed en frustraties. Het leed van krankzinnigen, de frustraties van hun machteloze familie en van behandelaars die geen wonderen kunnen verrichten.
Het is een geschiedenis van hardvochtige behandelingen. Maar ook een van menselijkheid, moed en doorzettingsvermogen. Een voorbeeld”

1300 ” 1500 In de samenleving
In de oudste tijden en de Middeleeuwen woonden krankzinnigen bij hun familie. De samenleving was agrarisch; de meeste mensen woonden in dorpen.
Er waren geen speciale voorzieningen voor krankzinnigen. Ongevaarlijke ‘zotten’ liepen rond als dorpsgek. Wilde of agressieve ‘dollen’ werden noodgedwongen aan de ketting gelegd of in een hok gestopt.
De behandeling van zotten en dollen verschilde. Soms werden ze liefderijk verzorgd of door wanhopige familie mee op bedevaart genomen. Soms werden ze gepest en geslagen, of verjaagd.
Nummer 01 Omschrijving
Zottenfeesten
Zotheid was ook een idee. Zotheid stond voor je nergens iets van aantrekken, ongestraft de waarheid spreken. Dat wilde iedereen wel. Een paar keer per jaar mocht het, op een ‘zottenfeest’.
Zottenfeesten ” de voorlopers van het carnaval ” draaiden de bestaande orde om. Een namaak bisschop reed op een ezel de kerk in. De dorpsgek kreeg een troon. Zottendagen waren: de dagen voor vastenavond, Sint-Maarten (11 november), Sint-Nicolaas (6 december), Onnozelekinderendag (28 december), Schrikkeldag (29 februari) en… 1 april.
Object
Het feest der sottebollen (replica)
Maker
Gravure van Pieter van der Heyden naar Pieter Brueghel, datering 1559

Tussen toen en nu is de wereld ietwat veranderd. Heethoofdigheid doet zich echter nog ruimschoots voor. Agressie zou een ander woord kunnen zijn en de dorpsgek is reeds lang verbannen. Het beeld van een Mongool met een trommeltje wordt zichtbaar op de Braderie in Egmond. En de weerklank die zijn roffel omringd laat zich raden. Een blik, een getergde blik, een blik vol meelij en vele navenante opmerkingen zijn, achteraf, niet van de lucht.
Anderen kwijnen hun bestaan in een achteraf inrichting onder de schone noemer Esd”g” dan wel Reigersdaal. Leekerweide. Wat dan weer haaks staat op het landgoed dat Jo Roelof Zeeman tot zijn beschikking heeft. De Leekerhorn in Wognum. Waar ooit het bolwerk van Dirk Scheringa zich bevond. En waar de letters DSB een roemloos einde wacht. Zoals ook die voetballer van het voormalige DSB stadion is verdwenen. Jo Roelof doet het echter in stijl: aan het eindpunt van de Hoornse zomertoer-etappe stond zijn Rolls Royce op hem te wachten. Om JR naar zijn 28 meter lange jacht Amigo te brengen. En dat JR 56 jaar geleden in 1954 nota bene Amsterdam- Leeuwarden binnen 24 uur snelwandelend aflegde… een beetje raar maar waar!
Zotten, dollen en dwazen. Maar ook mensen. En daar dan weer kinderen van. Mensenkinderen. En de herhaling die zich dan weer voordoet. Mensen, kinderen en de wegen waarop zij verdwalen. De weg kwijtraken en er geen TomTom is die de juiste richting wijst. Waar geen opdracht een rol in kan gaan spelen. En waar de vele vragen voorspelbaar onbeantwoord zullen blijven. En de reden”
Volendam, Monnikendam. Enkhuizen. Het Hoenderpark in Anna Paulowna. En niet in de laatste plaats het Pest en Dolhuys in Haarlem. Op het verlanglijstje. Als wij straks van het tweede deel van een vakantie gaan genieten. Om die leuke dingen te gaan doen.

Door te gaan doen. Door te gaan. Door te. Door.

DOLLENKRAAM

Ik stond laatst voor

een dollenkraam

maar

ze deden zo gewoon

toen

ik achter mij keek

zag ik een gewoon stel

dollen.