plat, als een dubbeltje

Pas op! Deze bijdrage bevat een schokkend beeld!

Marlies was jarig. En had een HOGE T in haar gedachten. Met zoet en hartig, met bruin en wit, met rose en groen. En dat doet mij aan sextet denken. Het kwartet voorbij, het quintet voor wat dat is en een zestal wat zich aandient. Laat staan dat een septet, een huitet of een neuftet aan Afkes tiental voorafgaat. Neen, het gaat nu om dat andere. Waar ik niet altijd evenveel oog voor heb gehad. Omdat ik verstrik raakte in de zaken die ik buitenshuis tegenkwam. Omdat ik zocht naar wegen om te overleven. Omdat ik stilstond bij het feit dat de ander zo gewoon hetzelfde was. En soms nog gekker dacht dan ik ooit kon bedenken. Of dingen zag waar ik mij geen voorstelling van kon maken. Ze ook wel proefde. Of hoorde. En dat, de oorzaak onbekend, het dan weer voorkwam dat de medicijnen werden verhoogd. Of dat, wanneer de angst zo heftig werd, er sprake was van afzondering. Onder de noemer de ander tegen zichzelf in bescherming te nemen. Gebaseerd op die wet. Krankzinnigenwet. Uit ooit 1884. Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen. Maar aangepast aan zoveel jaren later. Toen zelfbeschikking een rol kon gaan spelen. Later.

‘Later’, zegt het kind, ‘als ik groot ben, dan”‘
Dan zul je wat beleven. Dan kun je wat beleven. Dan zal ik zaken anders doen. Ontzettend anders doen. Of doe ik ze juist niet. Omdat ik heb gezien en ook wel heb gelezen” omdat ik jou niet zag. Terwijl je er wel was. Maar een ‘niet thuis’ op je borst had hangen. Tenminste, zoals ik je zag. Toen.
Omdat er andere keuzes op het pad kwamen. Gepaard gaande met andere verantwoordelijkheden. Omdat er sprake was van een uit & thuis. Er rollen te verdelen waren. Er ook rollen gespeeld moesten worden. Gerelateerd aan functie. Gerelateerd aan het ouderschap. Gerelateerd aan het ongekende vaderschap.
Het moederschap en alles wat daar weer aangekoppeld werd.
De dagelijkse beslommeringen. Het werken in een team. Maar nog vaker heel alleen. Gezien vanuit een eigen perspectief. Docent, leraar, meester. Een mens. Gids dan wel de persoon die de ander slechts op dingen mocht gaan wijzen. Dat niet geheel belangeloos deed. Geregeld om te delen.
Maar ook heel vaak vanuit een onbepaalde onzekerheid. Die werd ingeruild. Voor ogenschijnlijk zekerheid. Of omdat de pet nu naar voren staat. En toen naar voren stond. Ook wel opzij. Of met de klep naar achteren. Die geregeld ook zijn pet afnam. Als iemand anders zomaar even langszij kwam.
Er sprake was van een overgave. In velerlei betekenis”

Bedacht ik voor een jaar geleden. En schreef dit neer. Op een andere manier dan ik vandaag in de krant tegenkwam. Een leraar Nederlands die onder zijn eigen pseudoniem H.H.Uitdeweerd Henk Hoogeveen liet schuilhouden. Een verhaal schreef dat gaat over een groep docenten die een stoutmoedig plan beraamt om het onderwijs (‘een lekke schuit, een (mammoet)monster’) voor zinken te behoeden. Doelwit is het college van bestuur dat door de veranderingen in het onderwijs nauwelijks meer een band heeft met de werkvloer. Hoogeveen stelt dat: ‘ het competentie gericht onderwijs te vrijblijvend is waardoor schooluitval op de loer ligt en de leerlingen die de eindstreep halen, te weinig vakkennis in huis hebben. Bovendien wemelt het van de bestuurslagen waardoor de docent zich als los zand kan gaan voelen. De titel van het boek doen het ergste vermoeden: ‘Het Bastion.’ Maar volgens de kop dient de rede te winnen. Dit geheel gelardeerd met een ruime hoeveelheid humor ‘et voil”‘ een nieuw, bijzonder boek is geboren. Onder wijs. Zouden ze boven veel wijzer zijn. En als dan iemand van boven naar onderen wijst, wat gebeurt er dan…”!
Ik stond erbij en keek ernaar. Stond ik erbij” Waar keek ik naar” Wat zag ik dan” Glom daar ergens een traan. En biggelde deze over mijn wang. Of deed ik alsof mijn neus ging bloeden. Verschool ik mijn geluid in een weggooi zakdoek” Was het lachen of vervormde de klank tot gejank” Kinderspel” Op meer dan volwassen leeftijd” Waar schuilt het één als het ander de aandacht opeist” Waarom weet ik dat niet” En waarom hoef ik me daar eigenlijk ook niet druk meer over te maken” Wat” Vraag JU mij” Ik ben niet thuis in deze zaken! Ik ben piep, de muis. Of”
Antwoorden” Kijk dan eens in de spiegel! En dit keer niet vanwege dat kapsel”

KINDERSPEL

Verscholen achter woorden

speelt het gevoel

verstoppertje.

De buutpaal

van het kind

vertelt een

authentiek verhaal.

Het onbevangen kind

ervaart de feiten

raakt niet verstrikt

in het web

van de verklaring.

Tastbaar bezwangert

het gevoel.

Of dit geheel als Nederlands te boek komt te staan”!
Ook dat is niet van wezenlijk belang. Vandaag ben ik wat scheutig met de dingen. En heeft het iets weg van een oude kreet: op de markt was een gulden ooit een daalder waard. Lijkt mij leuk om nog eens zo’n vertrouwde oude gulden in de hand te nemen. Of nog liever een dubbeltje en een kwartje: want die eigenheid kwam zo mooi in die metafoor naar voren.

Als je voor een dubbeltje geboren bent, lukte het sommigen om als een kwartje dit hemellichaam te verlaten.

Maar een stuiver dat een dubbeltje wordt, verkleurt en wint in waarde… Of toch weer niet”
Geen regel echter: meer uitzondering. En ook daar ben ik Bijzonder gevoelig voor. Zoals ooit onderwijsstaatssecretaris Marja van Bijsterveldt zich liet ontvallen. ‘Leraren moeten zich ontdoen van hun slachtofferrol.’ Liegen dus, alsof ook dat gedrukt staat! Gelukkig is het weer de eerste zondag van de maand: mogelijk dat de eerste euro’s van de spaarloonregeling gaan rollen. Maar, ook dat moet ik eerst nog zien!